Besturingsfilosofie
De Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten (AHK) is het geheel van zes academies, het Servicebureau en het college van bestuur (cvb). In de strategische visie van de AHK staan de academies centraal en hebben deze de ruimte zich autonoom te positioneren.
Het college van bestuur is eindverantwoordelijk voor de AHK en leidinggevende van de directeuren van de academies en van het Servicebureau. Vanuit zijn visie op plek en betekenis van de AHK in het onderwijs- en kunst/cultuurlandschap, ontwikkelt het cvb samen met de directeuren de strategische keuzes die hieruit volgen en stelt deze vast. Het cvb realiseert die strategie door middel van hogeschoolbeleid(skaders) en machtigt de directeuren om de strategie te realiseren door middel van toewijzing van middelen, bevoegdheden en het toevertrouwen van de leiding over de academies en het Servicebureau. Het cvb realiseert en onderhoudt de strategische relaties die hiervoor nodig zijn, legt verantwoording over het geheel af aan de raad van toezicht en draagt bestuurlijk de verantwoordelijkheid naar centrale medezeggenschap, OCW, inspectie, NVAO en dergelijke.
De directeuren zijn binnen de richtlijnen, kaders en afspraken van de AHK integraal (dat wil zeggen voor de onderwerpen afzonderlijk en in samenhang) verantwoordelijk voor strategie en ontwikkeling van de academie, voor onderwijs en onderzoek op hun academie en voor de bedrijfsvoering van de academie. Ze hebben een visie op plek en betekenis van hun academie in het werkveld en in het onderwijs- en kunst en cultuurlandschap en de samenhang daarvan met de AHK. De directeuren overleggen tenminste maandelijks met elkaar en het cvb in het Strategisch Overleg en leggen verantwoording af over het gevoerde academiebeleid en de kwaliteit van onderwijs en onderzoek aan het cvb. Dit gebeurt via onder meer de maandelijkse werkoverleggen en de jaarlijkse begrotings- en halfjaarlijkse (PDCA) verantwoordingscyclus. Ze leggen ook verantwoording af naar het werkveld ten behoeve van de professionele erkenning.
De directeuren verbinden hun beleidskeuzes met de strategie van de AHK. De directeuren vertalen deze strategie in de operationele doelstellingen en acties van hun academie/Servicebureau. Zij krijgen hiervoor middelen toegewezen en hebben de bevoegdheid met daartoe aangestelde professionals deze strategie te realiseren. De directeuren geven vorm aan een eigen marktpositionering en realiseren en onderhouden de strategische relaties die hiervoor nodig zijn.
Waar van toepassing vraagt het cvb vanzelfsprekend instemming of advies van de Hogeschoolraad; op niveau van de academies overleggen de directeuren met de eigen medezeggenschapsraden en opleidingscommissies.
Stakeholders
Het cvb vertegenwoordigt de instelling in tal van organen op lokaal, nationaal en internationaal niveau. De directeuren en medewerkers van de academies onderhouden intensieve contacten met relevante (internationale) netwerken op hun vakgebied en nemen deel aan tal van maatschappelijke activiteiten, raden, commissies en publieke debatten.
Samenstelling college van bestuur in 2023
- Bert Verveld, voorzitter tot 1 maart 2023
- Annet Lekkerkerker, vicevoorzitter tot 1 maart 2023, daarna voorzitter
- David van Traa, vicevoorzitter per 1 april 2023
- Roos Eijsten, secretaris
Directies academies en Servicebureau in 2023
- Academie van Bouwkunst – Madeleine Maaskant;
- Academie voor Theater en Dans – Mechtild van den Hombergh (directeur ad-interim, per 1 september 2023) en Anthony Heidweiller (adjunct-directeur);
- Breitner Academie – Rafael van Crimpen (tot 1 november 2023), Roger de la Chambre (directeur ad-interim, per 25 september 2023);
- Conservatorium van Amsterdam – Okke Westdorp (directeur), Joachim Junghanss (adjunct-directeur), Wim Vos (adjunct-directeur ad-interim);
- Nederlands Filmacademie – Bart Römer;
- Reinwardt Academie – Nel van Dijk;
- Servicebureau – Patrick Waller.
Governance
De raad van toezicht en het college van bestuur hechten belang aan een transparante organisatie en naleving van de geldende Branchecode goed bestuur hogescholen. Er waren in 2023 geen punten waarop de AHK afwijkt van deze code.
De hoofdlijnen van het bestuur zijn ongewijzigd en worden gepubliceerd op de website. De statutaire doelstellingen en de juridische structuur zijn in 2023 ongewijzigd.
De AHK kreeg in 2023 geen verzoeken binnen in het kader van de Wet open overheid.
De raad van toezicht en het college van bestuur werden in 2023 binnen de grenzen van de Wet normering topinkomens gehonoreerd.
Notitie Helderheid
In de notitie Helderheid is een aantal thema’s geïdentificeerd. Deze notitie is bedoeld om de bekostigde universiteiten en hogescholen helderheid te laten verschaffen over de interpretatie en toepassing van de bestaande bekostigingsregels voor de tellingen van de bekostigingsparameters van 1 oktober 2003 en volgende jaren. De AHK volgt de richtlijnen zoals deze in de notitie zijn vastgelegd.
Bij thema 2: “Investeren van publieke middelen in private activiteiten” gaat het om investeringen van een instelling in commerciële activiteiten voor of in samenwerking met derden, die op geen enkele wijze een relatie hebben met de kernactiviteiten onderwijs, onderzoek en kennisoverdracht. In de beleidsregel “Investeren met publieke middelen in private activiteiten” wordt uitleg gegeven over de voorwaarden waaronder bekostigde hoger onderwijsinstellingen publieke middelen mogen investeren in private activiteiten. De beleidsregel treedt in de plaats van thema 2 van de zogenoemde helderheidsnotities.
Naleving beleidsregel investeren met publieke middelen in private activiteiten
Vertrekpunt bij het investeren in private activiteiten is de strategische keuze die de AHK heeft gemaakt dat al het onderwijs en onderzoek wordt uitgevoerd door de organisatorische eenheden. De AHK heeft de keuze gemaakt om alle contractactiviteiten separaat te monitoren. Deze activiteiten dienen altijd en aantoonbaar een directe relatie te hebben met het onderwijs, en daarvoor bovendien van meerwaarde te zijn. De omvang van deze activiteiten is beperkt. Voor nieuwe activiteiten hanteert de AHK een integrale kostprijs. Voor de huidige activiteiten worden (waar mogelijk) de directe kosten toegerekend als ook de indirecte kosten middels een generiek opslagpercentage. Deze principes sluiten aan bij de richtlijnen in de beleidsregel investeren met publieke middelen in private activiteiten van OCW. De AHK heeft haar wijze van risicomanagement reeds beschreven in hoofdstuk 1 Algemeen over de AHK, paragraaf ’Risico’s en onzekerheden’. De private activiteiten van de AHK op het totaal aan activiteiten is beperkt. In de reguliere cyclus van de AHK is aandacht voor alle activiteiten welke de organisatorische eenheden uitvoeren. Bij nieuwe activiteiten, niet zijnde in verband met leegstand van personeel, huisvesting of materieel, wordt de integrale kostprijs toegepast inclusief een risico-opslag. De tarieven worden periodiek herzien om het risico te minimaliseren.
Type activiteit | Baten 2023 in € | Kostprijs | Meerwaarde |
Verhuur gebouwen | € 202.429 | Verkoopprijs is gebaseerd op marktprijs kosten zijn (nog) niet separaat toe te rekenen. | Tijdelijke leegstand van ruimtes verhuren zorgt voor extra inkomsten en daarmee op lagere belasting op de primaire taak. |
Detachering | € 31.473 | Verkoopprijs is gelijk aan werkelijke loonkosten zonder opslag. | Inhoudelijke crossverbanden met andere instellingen. Tijdelijke leegstand van medewerkers detacheren zorgt voor extra inkomsten. |
Onduidelijkheid over reikwijdte publieke taak De landadvocaat is gevraagd een advies aan het ministerie van OCW uit te brengen over de reikwijdte van de publieke taak. Dit advies omvat onder meer de status van de LLO-activiteiten en de vooropleidingen in het kunstonderwijs. In VH-verband is het standpunt ingenomen deze activiteiten niet als private activiteit te behandelen. De AHK onderschrijft dit standpunt .In 2023 is gestart met het op schrift stellen van het AHK-beleid voortrajecten om het onderscheid tussen publiek bekostigde voortrajecten en de private cursussen te verhelderen. Daarnaast heeft de AHK meegewerkt om een handreiking op te stellen over hoe de beleidsregel ‘Investeren met publieke middelen in private activiteiten’ van het Ministerie van OCW toegepast kan worden op de praktijk van hogescholen.In afwachting van het advies van de landsadvocaat over eenduidige definiëring in de sector van de reikwijdte van de private activiteiten en de daarvoor geldende kostprijssystematiek lichten we hieronder volledigheidshalve toe welke trajecten het betreft en welke baten we in 2023 hebben gerealiseerd voor deze trajecten.
Leven lang ontwikkelen
De Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten merkt al jarenlang een deel van het aanbod voor na- en bijscholing als privaat aan. Afhankelijk van het advies van de landsadvocaat en de doorwerking hiervan in de beleidsregel ‘Investeren met publieke middelen in private activiteiten’ van het Ministerie van OCW, zou de AHK deze scholing graag categoriseren als (publiek gefinancierd) LLO aanbod. Daarmee zou de hogeschool veel beter kunnen bijdragen aan de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en aansluiting daarop van onze alumni en andere werkenden. In 2023 waren de baten op deze activiteiten (baten i.o.v. derden) 1.260 K€.
Vooropleidingen
De AHK verzorgt vooropleidingen in het kunstonderwijs. De vooropleidingen van de disciplines Bouwkunst, Dans en Muziek dragen bij aan de verbetering van de kwaliteit van de instroom in het kunstonderwijs, om uiteindelijk voldoende gekwalificeerde instroom per studiejaar te realiseren voor de aansluitende bachelor- of masteropleidingen van deze academies. Deze zijn daarmee onlosmakelijk verbonden aan en staan ten dienste van het geaccrediteerd en bekostigd onderwijs. Zij dragen bij aan de kwaliteit, toegankelijkheid en diversiteit van de opleidingen en voorkomen studie-uitval. Hiertoe hebben we in 2023 670 K€ aan bijdragen vanuit de deelnemers ontvangen.
Overige thema’s:
Er is geen nadere toelichting vereist bij de bekostigingsinformatie in het kader van de notitie Helderheid. Er is geen sprake van uitbesteding van onderwijs aan een andere instelling; de AHK organiseert geen maatwerktrajecten voor bedrijven of organisaties en er vindt geen onterechte bekostiging van buitenlandse studenten plaats.
Studenten volgen geen andere opleiding dan die waarvoor zij zich hebben ingeschreven. Zij leggen tot en met hun examinering het volledige programma af. Het volgen van losse modules door studenten is niet anders mogelijk dan in de vorm van contractonderwijs. Vrijstellingen worden enkel en alleen verleend door de Examencommissies, die hiertoe als enige bevoegd zijn. De Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten heeft een regeling Profileringsfonds, die onder bepaalde voorwaarden voorziet in financiële ondersteuning voor studenten met studievertraging als gevolg van bijzondere omstandigheden, als bedoeld in artikel 7.51 van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek (WHW). Om voor het profileringsfonds in aanmerking te komen moet de student feitelijk zijn ingeschreven en studeren aan een van de opleidingen van de AHK.
Kennisveiligheid
De AHK heeft naar aanleiding van de publicatie van de Nationale Leidraad Kennisveiligheid in 2022 de monitoring van de in de leidraad genoemde aandachtspunten opgenomen in de AHK-brede risico-analyse. Uit een onderzoek dat in 2022 is uitgevoerd is gebleken dat de AHK een laag risicoprofiel heeft op alle aandachtspunten. Gevoelige onderwerpen zijn geïdentificeerd en worden actief gemonitord via de AHK-risicokaart. De vicevoorzitter van het college van bestuur is portefeuillehouder kennisveiligheid en bespreekt dit onderwerp met de directies van de academies. De uitkomsten van de risicoanalyse worden jaarlijks besproken met de raad van toezicht. In 2023 heeft de AHK deelgenomen aan de externe audit die binnen het hbo is uitgevoerd. De resultaten daarvan worden in 204 verwacht.