Verantwoording kwaliteitsafspraken 2023
Samenvatting
Net als in de afgelopen jaren is er door de AHK en de academies in 2023 volop ingezet om de projecten van de kwaliteitsafspraken verder te realiseren. De AHK kijkt met tevredenheid terug op de uitvoering van de projecten in 2023. Om de projecten verder te kunnen uitvoeren is de rijksbijdrage toegenomen van €5.871.278 in 2022 naar €6.651.000 in 2023. In totaal is over de gehele periode 2019 t/m 2023 M€21,3 besteed, de rijksbijdrage over deze periode ligt op M€22,2, waarmee 4% van de rijksbijdrage nog niet is besteed.
De niet-bestede middelen in de periode 2019-2023 worden doorgeschoven naar 2024. Het college van bestuur en de directies van de academies monitoren actief de voortgang van de projecten, zodat er snel geanticipeerd kan worden als het bij bepaalde projecten niet lukt om de middelen op een waardevolle manier te besteden. Mocht dit ertoe leiden dat middelen binnen andere projecten besteed gaan worden, dan wordt dit afgestemd met de centrale of decentrale medezeggenschapsraden. De AHK kijkt met vertrouwen vooruit naar het laatste jaar van de huidige kwaliteitsafspraken.
Borging kwaliteitsafspraken
De kwaliteitsafspraken zijn een vast onderdeel van de PDCA-cyclus 9 (Plan-Do-Check-Act) van de AHK. Jaarlijks bespreekt het CvB met de directies van de academies de voortgang van de verschillende projecten, zowel inhoudelijk als financieel. In 2023 is de verantwoording op een iets andere wijze vormgegeven dan voorgaande jaren. Omdat de AHK en de academies in 2024 moeten beslissen over de besteding van de middelen vanaf 2025, is eind 2023 de voortgang van de gehele periode geëvalueerd (2019-2023). In de eerdere jaren werd alleen de voortgang van het afgelopen jaar geëvalueerd. Daarnaast werd de evaluatie in 2023 gebruikt om alvast vooruit te blikken op de periode vanaf 2025, met name of de academies het desbetreffende project willen voortzetten en hoe ze dit willen borgen in de structuur van de academie. De huidige kwaliteitsafspraken heeft de AHK heel projectmatig ingevuld, mede vanwege het feit dat de middelen van tijdelijke aard zouden zijn. Nu er zekerheid is dat de middelen ook vanaf 2025 doorlopen, kan de toegenomen kwaliteit van het onderwijs blijvend geborgd worden. Met de directeuren is besproken hoe de middelen ook vanaf 2025 op een waardevolle en betekenisvolle manier besteed kunnen worden. In 2024 zullen we dit verder concretiseren.
Als basis voor de gesprekken maakten we gebruik van een speciaal ontwikkeld evaluatieformulier. In dit formulier heeft elke projectleider (of directeur) teruggeblikt op de gehele periode 2018-2023 en onder andere beschreven of de vooraf gestelde doelen zijn bereikt, wat de meerwaarde van het project was voor het onderwijs en welke maatregelen er tussentijds zijn genomen om het project te versterken, verbeteren of bij te stellen. Daarnaast is de projectleiders gevraagd of ze het project (of onderdelen ervan) vanaf 2025 willen voortzetten en wat daarvoor nodig zou zijn. Naast de evaluatieformulieren per project hebben alle directeuren een reflectie geschreven waarin ze beschrijven hoe de projecten binnen de academie bijgedragen hebben aan de kwaliteit van het onderwijs en hoe de medezeggenschap daarbij betrokken is geweest.
Naast de inzet van de bovengenoemde evaluatieformulieren zijn er voor de gezamenlijke projecten ook verdiepende gesprekken gevoerd tussen het CvB en de projectleiders. Deze gesprekken waren voornamelijk bedoeld om vooruit te kijken naar de periode ná 2024.
Medezeggenschap: centraal en decentraal
Het CvB en de directies van de academies hebben er in 2023 zorg voor gedragen dat de medezeggenschap, zowel op centraal als op decentraal niveau, betrokken is geweest bij de monitoring van de voortgang van de projecten. Eind 2022 is met de centrale medezeggenschap afgesproken dat we het bespreken van de kwaliteitsafspraken met de medezeggenschap op centraal niveau terugbrengen naar één keer per jaar in plaats van twee keer per jaar. De meeste projecten zijn goed op stoom en daarnaast verhoogt de verantwoording van de kwaliteitsafspraken de werkdruk. De academies krijgen meer middelen, tijd en ruimte om de projecten verder uit te voeren en de verantwoordingsdruk wordt wat verlaagd.
Op het niveau van de academies is de medezeggenschap betrokken door de kwaliteitsafspraken te agenderen op het overleg van directie met Academieraden (AR). Het CvB heeft op haar beurt in 2023 de voortgang over de gehele periode besproken met de Hogeschoolraad (HR). Ook voor deze gesprekken diende de eerdergenoemde evaluatieformulieren als basis. Dit werd begeleid met een overkoepelend memo met een inhoudelijke en financiële voortgang van de projecten. Daarnaast heeft het CvB in deze memo vast een eerste vooruitblik gegeven op de mogelijke verdeling van de middelen over de academies en het gezamenlijke deel vanaf 2025 en de betrokkenheid van de medezeggenschap daarbij. Eind 2023 heeft het CvB de HR nader geïnformeerd over de planning van de eindevaluatie van de kwaliteitsafspraken en de wijze waarop de AHK de invulling van de middelen vanaf 2025 wil gaan vormgeven. Het CvB en de HR zijn nog ingesprek over de wijze waarop de in spraak van de medezeggenschap wordt ingevuld.
Voorafgaand aan de halfjaarlijkse managementgesprekken tussen het CvB en de directies van de academies zijn de begrotingen en de realisaties van alle projecten voorgelegd aan de academieraden. De academieraden rapporteerden in het najaar van 2023 aan de hogeschoolraad over de mate waarin zij betrokken zijn bij de monitoring van de voortgang van de projecten en of de projecten naar tevredenheid van de medezeggenschap worden uitgevoerd. Dit is terug te lezen in de aparte paragraaf van de medezeggenschap over de kwaliteitsafspraken.
Raad van toezicht
In 2023 is, vergelijkbaar aan de eerdere jaren, bij diverse gelegenheden door het CvB gesproken met de raad van toezicht over de voortgang van de kwaliteitsafspraken. Het gesprek is gevoerd op basis van de inhoud. Bepaalde beleidsdoelen zijn immers vormgegeven (mede) aan de hand van de projecten in het kader van de kwaliteitsafspraken. Denk aan studentenwelzijn en toegankelijkheid. Anderzijds is over de voortgang gerapporteerd aan de hand van de besteding van de budgetten voor de projecten, en is ook vooruitgekeken naar de toekomst en de inzet van deze middelen na 2024. (Zie ook: Rapportage van de raad van toezicht).
Evaluatie projecten
Om de voortgang van de projecten goed te monitoren, zijn de projecten zowel in kwalitatieve als in kwantitatieve zin geëvalueerd. Al in 2019 is door de afdeling Onderwijs (destijds afdeling Kwaliteit, communicatie en beleid) voor ieder project een voorstel gedaan op welke wijze de projecten het beste geëvalueerd kunnen worden. De meeste academies hebben hier invulling aan gegeven, veelal door het evalueren van de kwaliteitsafspraken in te bedden in de bestaande evaluatiesystematiek. In vakevaluaties zijn er vaak vragen toegevoegd die betrekking hebben op de kwaliteitsafspraken en in blok- en programma-evaluaties zijn de kwaliteitsafspraken veelal toegevoegd als extra onderdeel. Ook de Nationale Studenten Enquête (NSE) waar de AHK sinds 2019 jaarlijks aan deelneemt, is een belangrijk instrument voor de monitoring van de voortgang van de projecten en de tevredenheid van studenten daarmee.
In 2023 heeft er een medewerkersonderzoek plaatsgevonden, de resultaten hiervan worden in het voorjaar van 2024 opgeleverd. In het medewerkersonderzoek is aan medewerkers onder andere gevraagd naar de mogelijkheden voor professionalisering. Daarnaast zijn de diverse trainingen die aangeboden zijn aan docenten en ondersteuners geëvalueerd. Ook kwalitatief zijn de projecten geëvalueerd. Bij veel projecten is het gebruik geïnventariseerd en zijn de kwaliteitsafspraken een terugkerend onderwerp bij groepsgesprekken met studenten. Daarnaast zijn de gesprekken met de medezeggenschap opnieuw een belangrijke bron van informatie over de voortgang van de projecten.
Voortgang projecten naar sectorakkoord
Hieronder beschrijven we de voortgang per thema van het sectorakkoord. In de bijlage vind je van elk project een korte inhoudelijke beschrijving van de voortgang. Het merendeel van de projecten borduurt voort op voorgaande jaren. Zie de jaarverslagen uit voorgaande jaren voor een gedetailleerde, inhoudelijke beschrijving van deze thema’s uit het sectorakkoord in die jaren.
Onderwijsintensiteit
Ondanks dat het onderwijs van de AHK zich karakteriseert als intensief, zijn de projecten binnen dit thema van het sectorakkoord met succes voortgezet in 2023. Bij de Breitner Academie en bij het Conservatorium van Amsterdam is de intensivering van het onderwijs op gelijke wijze gecontinueerd als in eerdere jaren. Bij de Breitner is meer begeleiding geboden bij de beeldende vakken en bij het conservatorium is meer persoonlijke begeleiding en meer ruimte voor maatwerk waarmee studenten hun curriculum verder kunnen personaliseren. Voorbeelden hiervan zijn: extra begeleiding bij het (strijk)kwartet en bij contemporaine muziek en voor alle bachelorstudenten extra ensembles. Bij Docent Muziek hebben studenten de mogelijkheid gekregen om hun hoofdvakinstrument uit te breiden. Bij de Master Kunsteducatie (MaKe) doorlopen nu alle studenten een module Interdisciplinaire artistieke samenwerking, waarmee ze meer interdisciplinair worden opgeleid. Ook in 2023 hebben bijna alle opleidingen van de ATD deelgenomen aan projecten van IDLab.
Begeleiding van studenten
In 2023 hebben we opnieuw volop ingezet op het verder verbeteren van de begeleiding van studenten. De eerder opgelopen financiële achterstanden zijn voor een groot gedeelte ingelopen. Bij het conservatorium zijn studenten, vergelijkbaar met voorgaande jaren, zowel organisatorisch als vakinhoudelijk begeleid. Studenten hebben een coach/mentor die hen begeleidt in het op maat maken van hun studietraject. Deze coach/mentor is daarnaast poortwachter voor de studieadviseur, decaan en psycholoog. Bij de Academie voor Theater en Dans is het studentenbureau meer tot ontwikkeling gekomen, zo is het volume van studentenbanen toegenomen, zijn de taallessen verbeterd er zijn contacten gelegd om het aantal units voor studentenhuisvesting te vergroten. Verder zijn er vanuit Health & Performance (voorheen het zorgadviesteam) artistiek leiders en mentoren getraind in de omgang met studenten met extra hulpbehoefte, zijn er opnieuw mindfulnesstrainingen aangeboden en zijn er extra uren voor de fysio bijgekomen. Deze is nu niet alleen beschikbaar voor dansstudenten, maar ook voor theaterstudenten. De lifecoaches bij de NFA hebben in 2023 opnieuw studenten begeleid op het gebied van persoonlijke ontwikkeling, samenwerken, communiceren en persoonlijke problemen. In het studiejaar 2022-2023 is voor het eerst de leerlijn persoonlijke ontwikkeling geïmplementeerd in het tweede jaar van het curriculum. De praktijkcoaches bij de Academie van Bouwkunst hebben opnieuw veel werkbezoeken afgelegd aan de bureaus waar studenten werken en de begeleiders van de Breitner Academie bezochten, net als voorgaande jaren, vaker de stagescholen. Hierdoor krijgt de opleiding een beter beeld van het functioneren van de student en krijgen de stagescholen een beter beeld van de opleiding.
Binnen het gezamenlijke project is de uitbreiding in uren voor de AHK-studentencoach voortgezet, zijn er trainingen voor studenten geweest over omgaan met stress en prestatiedruk en suïcidepreventie trainingen voor medewerkers. In 2023 is er ook regelmatig gebruik gemaakt van de voorziening specialistische hulp, waarbij tijdelijk externe ondersteuning voor studenten georganiseerd kan worden, in het geval van neurodiversiteit of een functiebeperking, die een academie niet zelf kan bieden.
Studiesucces/studie toegankelijkheid
Ook in 2023 is een inclusieve en toegankelijke hogeschool een belangrijk thema geweest binnen de AHK. Het aantal leerlingen in de vooropleiding bij de Academie voor Theater en Dans (5 O’clock class) is in 2023 toegenomen. Er zijn wat aanpassingen gedaan in het programma, waardoor het niveau van de leerlingen verder is verhoogd. Wel heeft de ATD besloten de samenwerking met Dutch Dance Center in Schagen te beëindigen. We proberen die ergens anders onder te brengen. Ook het Jong Talent-programma van het conservatorium was opnieuw succesvol; de Jong Talent-afdeling van Pop draait en de samenwerkingen tussen Jong Talent van Jazz en Klassiek is verder geïntensiveerd. In 2023 zijn er door studenten van de Breitner opnieuw lessen gegeven die gericht zijn op het ontwikkelen van beeldend werk aan leerlingen in het vo. Helaas is de samenwerking met mbo-scholen niet voortgezet, vanwege onvoldoende actieve medewerking.
Er is opnieuw veel ingezet op inclusiviteit en diversiteit. Bij de Nederlandse Filmacademie werden lessen diversiteit en inclusie in de klas aangeboden en zijn er bias-trainingen gegeven. Ook is in jaar twee een leerlijn persoonlijke ontwikkeling gestart, waarin studenten tijdens intervisiebijeenkomsten leren wat de randvoorwaarden zijn voor een veilige setting. Op de academies worden volop taalvaardigheidstrainingen aangeboden, aan zowel Nederlandse studenten en medewerkers als aan internationale studenten. Het lectoraat Sociale rechtvaardigheid en Diversiteit in de Kunsten is een samenwerkingen gestart met onder andere de HvA, CASE en ROC Amsterdam. Ook organiseren zij tweejaarlijkse bijeenkomsten waarbij het werk van het lectoraat gedeeld wordt. Door het vertrek van de lector naar de Verenigde Staten wordt onderzocht op welke manier het onderzoeksprogramma uitgevoerd kan worden met een aangepaste personele bezetting. De diverse kleine deelprojecten bij de Reinwardt Academie verlopen volgens planning.
Onderwijsdifferentiatie
De projecten binnen het thema onderwijsdifferentiatie zijn veelal gecontinueerd. Bij de Academie voor Theater en Dans zijn opnieuw meerdere studenten voorbereid op een PhD-traject. Bij Academie van Bouwkunst zijn er meerdere deelprojecten, waarbij nagenoeg alle doelen zijn gerealiseerd. Het curriculum van de Master Kunsteducatie is verder doorontwikkeld. De werkdruk en deadlines zijn beter verspreid waardoor studenten in de verschillende jaarlagen meer ruimte hebben om elkaar te ontmoeten. De aanvullende AHK-brede ondernemerschapslessen zijn opnieuw goed bezocht. Art Advocacy en Brandt) zijn inhoudelijk sterk, maar het aantal deelnemers was wat beperkt.
Onderwijsfaciliteiten
We besteden een groot gedeelte van de middelen voor de kwaliteitsafspraken aan het verder verbeteren van de onderwijsfaciliteiten. De verschillende faciliteiten op het Marineterrein, waar de VRAcademy en de Makerspace de belangrijkste voorbeelden zijn, bleken opnieuw erg succesvol.
AHK-studenten en -medewerkers uit alle organisatieonderdelen maken volop gebruik van deze faciliteiten. Dit leidde opnieuw tot veel kruisbestuivingen en zijn daardoor onmisbaar voor de AHK. Bij de Academie voor Theater en Dans zijn de middelen voor de huur van studio’s en werkruimtes in 2023 mede ingezet voor de exploitatie van de nieuwbouw van de Nationale Ballet Academie. Het nieuwe gebouw is in 2023 opgeleverd. We hebben de verblijf- en ontmoetingsruimtes op de locatie aan de Jodenbreestraat verder verbeterd; denk aan de ruimte om te bidden en ruimtes waar studenten en docenten geconcentreerd kunnen werken, studeren en uitrusten. Bij de Breitner Academie zijn de middelen opnieuw besteed aan de huur van extra atelierruimte aan de Distelweg in Amsterdam-Noord. Het instrumentarium en de inrichting bij het Conservatorium van Amsterdam hebben we verder verbeterd. Ook is de hekwerkinstallatie bij de ingang verbeterd, waardoor de noodzaak tot beveiliging overdag is verdwenen. Bij de Academie van Bouwkunst en bij het Nederlandse Filmacademie zijn de digitale faciliteiten verder ontwikkeld en zijn er opnieuw gezamenlijk middelen ingezet voor het verbeteren van de videoportal Kaltura.
Docentprofessionalisering
We besteden een klein deel van de kwaliteitsafspraken aan docentprofessionalisering. Vanuit de gezamenlijke middelen boden we medewerkers opnieuw de mogelijkheid om onderzoek te doen aan of in samenwerking met het lectoraat. Dat heeft de rol van onderzoek binnen de AHK verder vergroot. Studenten van de Master Kunsteducatie hebben hun onderzoek gepresenteerd tijdens een conferentie in Lissabon en de Documenta in Kassel bezocht. Meerdere docenten van de filmacademie hebben diverse cursussen gevolgd, zoals Docenten in Gesprek en de Basiskwalificatie Didactische Bekwaamheid (BDB). Dit heeft ertoe geleid dat de docenten naast het gesprek over film maken ook het gesprek over onderwijs, didactiek en coaching kunnen voeren. Bij de Academie voor Theater en Dans zijn vanuit het Platform 2025 veel activiteiten gecontinueerd, zoals bias-traingen. Ook is in 2023 een missie en visie ontwikkeld op het creëren van een inclusieve leergemeenschap. Het medendeel van de opleidingen van de ATD bood wederom de fair practice-module aan, deze module is een vast onderdeel van het curriculum geworden.
Financiën
Financiële verantwoording 2019-2023
(bedragen x €1.000)
| Thema | Realisatie ‘19-‘22 | Prognose ‘23 | Realisatie ‘23 | Realisatie ’19-‘23 |
|---|---|---|---|---|
| 1. Onderwijsintensiteit | 2.755 | 786 | 817 | 3.572 |
| 2. Meer en betere begeleiding van studenten | 1.901 | 1.142 | 1.422 | 3.323 |
| 3. Studiesucces/ toegankelijkheid | 3.610 | 1.237 | 1.294 | 4.904 |
| 4. Onderwijsdifferentiatie | 1.092 | 497 | 485 | 1.577 |
| 5. Passende en goede onderwijsfaciliteiten | 3.983 | 1.880 | 1.763 | 5.746 |
| 6. Verdere professionalisering van docenten | 1.043 | 264 | 257 | 1.300 |
| 7. Overig | 617 | 253 | 254 | 870 |
| Totaal | 15.001 | 6.059 | 6.292 | 21.292 |
In bovenstaande tabel is de financiële begroting en realisatie van 2019 tot en met 2023 te zien. Er is hierop al een inhoudelijke toelichting gegeven bij de beschrijving van de thema’s uit het sectorakkoord. In thema 7 is een overige post opgenomen. Dit is onder meer een project bij de Nederlandse Filmacademie dat uit meerdere deelprojecten bestaat die allemaal binnen een ander thema uit het sectorakkoord passen. Ook zijn de middelen opgenomen die bestemd zijn voor de medezeggenschap en die meerdere thema’s bestrijken. Dit is in het bovenstaand overzicht apart opgenomen.
In 2023 is de realisatie ongeveer €250k hoger dan de prognose vooraf en ligt die eind 2023 in totaal ongeveer €900K achter op de Rijksbijdrage. De prognose voor 2024 is met €K7.290 ongeveer €K500 lager dan de Rijksbijdrage. De totale prognose is dat er van de totale 30 miljoen die de AHK over de gehele periode ontvangt ongeveer 1,3 miljoen niet binnen de periode 2019-2024 besteed wordt.
Prognose 2024
(bedragen x €1.000)
| Kwaliteitsafspraken | Financiële verantwoording |
|---|---|
| Thema | Prognose 2024 |
| 1. Onderwijsintensiteit | 1.054 |
| 2. Meer en betere begeleiding van studenten | 1.398 |
| 3. Studiesucces/ toegankelijkheid | 1.535 |
| 4. Onderwijsdifferentiatie | 597 |
| 5. Passende en goede onderwijsfaciliteiten | 2.114 |
| 6. Verdere professionalisering van docenten | 334 |
| 7. Overig | 258 |
| Totaal | 7.290 |
In de bijlage Kwaliteitsafspraken 2023 bevindt zich van ieder project een korte inhoudelijke beschrijving van de voortgang. Het merendeel van de projecten borduurt voort op voorgaande jaren. Zie de jaarverslagen uit 2019, 2020, 2021 en 2022 voor een gedetailleerde inhoudelijke beschrijving van deze thema’s uit het sectorakkoord in die jaren.