Rapportage van de raad van toezicht

Op 22 maart 2023 namen we afscheid van Tamara Monzón en Paul van Maanen als lid van de raad van toezicht, nadat van beiden hun tweede en laatste zittingstermijn afliep. In het najaar van 2022 was een procedure gestart om hen te vervangen. Op 6 maart 2023 verwelkomden we Henk Pijlman als nieuw lid van de raad. Een tweede lid dat uit de selectieprocedure naar voren was gekomen, kon uiteindelijk niet toetreden tot de raad. Eind 2023 hebben we daarom opnieuw de werving gestart, wederom voor twee leden.

Tevens namen we op 23 februari 2023 afscheid van Bert Verveld als voorzitter van het college van bestuur, na een zeer prettige samenwerkingsperiode van acht jaar. In 2022 hadden we reeds Annet Lekkerkerker, destijds vicevoorzitter van het college van bestuur, benoemd tot nieuwe voorzitter per 1 maart 2023. Eind 2022 benoemden we David van Traa tot nieuw lid en vicevoorzitter van het college van bestuur per 1 april 2023. We zijn verheugd dat we de samenwerking met dit deels nieuwe college van bestuur op een positieve wijze hebben voortgezet.

Wij zijn in 2023 vier keer bijeengeweest in een reguliere vergadering. Elk van deze vergaderingen werd voorafgegaan door een besloten vergadering zonder het college van bestuur. Daarnaast hebben de auditcommissie, de huisvestingscommissie, de remuneratiecommissie, de onderwijs en onderzoek (O&O) commissie en de tijdelijke benoemingsadviescommissie (BAC) in 2023 enkele malen vergaderd. 
Bij elke vergadering ontvangen wij naast de reguliere vergaderstukken een algemene schriftelijke voortgangsrapportage van het college van bestuur. Waar van toepassing worden wij (vertrouwelijk) geïnformeerd over personele aangelegenheden of aangelegenheden betreffende sociale veiligheid en integriteit. Daarnaast worden wij door het college van bestuur geïnformeerd over alle voor het toezicht relevante onderwerpen, conform het informatieprotocol.

In 2023 spraken we het eerste half uur van elke vergadering met een van de directeuren van de academies of het Servicebureau. Dit waren stuk voor stuk interessante en prettige gesprekken, die ons een goed inzicht gaven in recente ontwikkelingen binnen het betreffende organisatieonderdeel.

In 2023 stonden onder meer de volgende onderwerpen op de agenda van de raad van toezichtvergaderingen met het college van bestuur.

Het college van bestuur heeft ons vanaf de start van de ontwikkeling van een nieuw strategisch plan in 2022 uitgebreid op de hoogte gehouden van de voortgang. Enkele leden van de raad hebben individueel deelgenomen aan de door het college georganiseerde AHK-brede themasessies, die voeding voor het strategisch plan opleveren. 

In 2023 hebben wij op diverse momenten kunnen meelezen met de conceptteksten voor het nieuwe plan en het college van bestuur feedback kunnen geven. Hierbij hebben we suggesties gegeven om de ontwikkeling van de AHK tot een kennisinstelling en de verbinding tussen de verschillende thema’s enerzijds en het onderwijs en onderzoek anderzijds explicieter in het plan op te nemen.

We hebben met het CvB besproken of een periode van zes jaar niet te lang is voor dit plan, ook gezien de snel veranderende tijdgeest. Het college heeft ons ervan overtuigd dat het tijd vergt om de beoogde ambities uit te voeren, ook met het oog op de werkdruk en een solide meerjareninvestering. Het CvB heeft ons toegezegd halverwege een midterm review uit te voeren om te zien of de ontwikkelingen in lijn lopen met de ambities en te beoordelen of er nieuwe ontwikkelingen zijn die ingepast moeten worden. Wij hebben er vertrouwen in dat de beoogde uitvoeringsagenda, die in 2024 opgezet en geïmplementeerd zal worden, een goed instrument is om de veranderingen in gang te zetten en te monitoren. In 2024 zullen wij de ontwikkeling van de uitvoeringsagenda nauwgezet volgen en met het college van bestuur bespreken.

Wij hebben het college van bestuur gecomplimenteerd met de gedegen manier waarop het de ontwikkeling van het strategisch plan ter hand heeft genomen en alle lagen van de organisatie en tevens externen erbij heeft betrokken. In onze vergadering van 25 oktober hebben we het plan goedgekeurd, nadat de Hogeschoolraad op 10 oktober had ingestemd met het plan. 

Naar aanleiding van de publicatie door het ministerie van OCW van de ‘Beleidsregel investeren met publieke middelen in private activiteiten’ hebben we in 2023 uitgebreid met het college van bestuur en met de accountant van de AHK van gedachten gewisseld over de consequenties hiervan voor de AHK. Deze beleidsregel beschrijft de voorwaarden waaronder hoger onderwijsinstellingen met publieke middelen mogen investeren in private activiteiten. Als raad van toezicht zijn wij ons bewust van de noodzaak van het scheiden van publieke en private geldstromen en zien wij hierop toe. Wij zullen conform deze beleidsregel de private activiteiten in het bestuursverslag verantwoorden en per soort van activiteit rapporteren over specifieke zaken die in de Beleidsregel worden genoemd.

De nieuwe beleidsregel zoals die is gepubliceerd roept echter ook veel vragen op, niet alleen bij het college en bij ons, maar ook landelijk en bij de accountant. In 2022 hebben wij het college van bestuur gevraagd om in Vereniging Hogescholen-verband de knelpunten aan het ministerie voor te leggen en onduidelijkheden in de regeling verhelderd te krijgen. Het is goed om te zien dat de hoger onderwijsinstellingen, waaronder de AHK, een intensief contact hierover hebben opgezet met het ministerie van OCW. Ook zijn we blij dat de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants het ministerie om meer verduidelijking heeft gevraagd. Voor de jaarverslaggeving 2023 ligt er nu een handreiking geschreven door de controllers van enkele hogescholen (waaronder de AHK) in samenwerking met de Vereniging Hogescholen, die enig houvast moet geven bij de verantwoording.

Wij begrijpen de zorg van het college van bestuur dat als de voortrajecten, die van wezenlijk belang zijn voor het toeleiden van jong (Nederlands en divers) talent naar de kunstopleidingen, zouden worden aangemerkt als private activiteiten, dit zeer schadelijk zou zijn. De voortrajecten zijn als talentontwikkelingstrajecten noodzakelijk voor een goede instroom in het bekostigd onderwijs, dat een zeer zware selectieprocedure aan de poort kent. Wij verwachten dat het ministerie hier in 2024 uitsluitsel over geeft en zullen dit nauwlettend in de gaten houden.

Het thema cybersecurity blijft hoog op onze agenda staan vanwege de snelle ontwikkelingen op dit gebied. We hebben gezien dat de AHK goede stappen heeft gezet op dit gebied en conclusies uit de Pen & Hack-test uit 2021 goed implementeert. Ook heeft de AHK werk gemaakt van het aantrekken van een Chief Information Security Officer en het opzetten van een Security Operations Centre, dat in 2024 verder ingericht zal worden. Onze positieve bevindingen zijn onderschreven door de accountant, die in zijn interim-rapportage heeft bevestigd dat de AHK een duidelijk oog heeft voor het belang van cybersecurity en daar doelgericht aan werkt. We onderschrijven de constatering van de accountant dat de AHK mooie ambities heeft waarin nog verdere groei mogelijk is en hebben er vertrouwen in dat de AHK hierin ook in 2024 weer een goede stap zet. In de vergaderingen van de auditcommissie zullen wij dit onderwerp op de agenda houden.

Het college van bestuur heeft ons conform het bestuursakkoord en de brief van de minister in het voorjaar geïnformeerd over de wijze waarop de AHK gehoor heeft gegeven aan de oproep van de regering om risico’s op het gebied van kennisveiligheid, zoals verwoord in de nationale Leidraad Kennisveiligheid, in kaart te brengen. Het gaat daarbij met name om het voorkomen van ongewenste overdracht van (sensitieve) kennis en technologie, met negatieve gevolgen voor de nationale veiligheid en aantasting van de Nederlandse innovatiekracht. Daarnaast gaat het ook om heimelijke beïnvloeding van onderwijs en onderzoek door statelijke actoren en om ethische kwesties die kunnen samenhangen met samenwerking met personen en instellingen uit landen waar grondrechten niet worden gerespecteerd. Het college heeft een analyse laten maken, waaruit is gebleken dat de AHK op deze onderwerpen een laag risicoprofiel heeft. We zien dat zaken die ook met kennisveiligheid te maken hebben, zoals cybersecurity en internationale samenwerkingsverbanden, de aandacht van het college hebben. Het onderwerp is inmiddels opgenomen in de jaarlijkse uitgebreide risicokaart van het college van bestuur. De vicevoorzitter van het CvB heeft het portefeuillehouderschap kennisveiligheid op zich genomen. 

We zien dat de AHK belangrijke stappen zet op het gebied van duurzaamheid. Zo is uit de management review Duurzaamheid over 2022, die wij in 2023 met het college hebben besproken, gebleken dat de inkoop van zowel elektriciteit, gas en water fors is gedaald. Ook blijft de AHK investeren in verduurzaming van de gebouwen en in het reduceren en optimaliseren van afvalstromen. Aangezien de maatregelen die getroffen kunnen worden in de verschillende panden eindig zijn, zal de AHK op termijn de focus moeten verleggen naar andere strategieën om verder te verduurzamen. We onderschrijven daarom de ondertekening van de AHK van het Manifest Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen, waarmee de instelling bijdraagt aan het stimuleren van leveranciers om te verduurzamen. 
Duurzaamheid in onderwijs, onderzoek en bedrijfsvoering is ook een prominent thema in het nieuwe strategisch plan. Via de uitvoeringsagenda zullen we de realisatie van de ambities van de AHK op dit gebied monitoren. Als raad van toezicht voelen we ons erg betrokken bij dit – met name voor de jongere generaties – zeer belangrijke onderwerp. 

Er is momenteel een landelijke discussie gaande over het aantrekken van internationale studenten door hogescholen en universiteiten en het aanbieden van opleidingen in het Engels. De minister van OCW neigt naar een beperking van het aantal buitenlandse studenten en heeft een concept-wetsvoorstel ingediend, de Wet Internationalisering in Balans, waarmee de internationale instroom beter gereguleerd kan worden. Alhoewel de overwegingen van de minister begrijpelijk zijn en de druk van internationale studenten op bijvoorbeeld de woningmarkt in de grote steden een probleem vormt, moet opgemerkt worden dat het probleem weinig relatie heeft tot het hbo. Waar universiteiten internationale studenten aantrekken door het aanbieden van Engelstalige trajecten, bedraagt het percentage buitenlandse studenten binnen het hbo maar circa 8%. Ook zijn meer hbo-studenten thuiswonend. Binnen het hbo vormt het kunstonderwijs een klein aandeel, dat deels echter wel opereert binnen de internationale top. Wij vinden het in dat kader een goede zet dat de AHK haar visie op de wet heeft ingebracht tijdens de internetconsultatie van het ministerie en dat de voorzitter van het college van bestuur zitting heeft in de bestuurlijke werkgroep Internationalisering met de Vereniging Hogescholen en OCW. Het is ons ook duidelijk dat het laatste woord over deze wet en de precieze formulering daarvan nog niet is gesproken. Veel zal ook afhangen van de politieke ontwikkelingen in 2024 na de afgelopen Tweede Kamer-verkiezingen.

Jaarlijks worden wij door het college van bestuur en de directeur Servicebureau door middel van de Risicokaart uitgebreid ingelicht over de risico’s die de AHK loopt op het gebied van onderwijs en onderzoek, bedrijfsvoering, personeel, compliance, omgeving en veiligheid. Ook dit jaar hebben we gezien dat de AHK een beperkt aantal risico's kent, waarvan een deel (zoals de overheidsfinanciën) niet door de hogeschool kan worden beïnvloed. De overige risico's worden door de AHK goed gemonitord en beheerst. Naast de jaarlijkse risicokaar bespreekt het college van bestuur ook de risicoparagraaf in het jaarverslag met ons. 

In het najaar heeft de Vereniging van Toezichthouders zich tezamen met de Vereniging Hogescholen gebogen over een nieuwe Branchecode Goed Bestuur. Deze is per 1 januari 2024 van kracht geworden. De nieuwe branchecode sluit goed aan bij de manier waarop wij met het college van bestuur samenwerken – namelijk volgens het principe van strategisch partnerschap - en waarop het college op zijn beurt de aansturing van de hogeschool heeft ingericht, inclusief de medezeggenschap. Wij voorzien dan ook geen problemen met de implementatie van de nieuwe code omdat de genoemde punten door de AHK reeds uitgewerkt zijn in beleid of reglementen. 

Wij hebben de jaarstukken 2022 alsmede het accountantsverslag 2022 besproken met het college van bestuur in aanwezigheid van de accountant. We hebben de jaarstukken goedgekeurd, waarna de accountant een goedkeurende verklaring heeft afgegeven over 2022. Er zijn geen bijzondere aandachtspunten gesignaleerd, de AHK heeft haar financiën goed op orde. We hebben ook vernomen dat de samenwerking tussen de accountant en de AHK goed is verlopen, al kampte de accountant met een groot verloop van medewerkers. Dit is in goed overleg opgelost. 
Wij hebben de jaarstukken ook buiten aanwezigheid van het CvB met de accountant besproken. Uit dit besloten overleg zijn geen verdere bijzonderheden naar voren gekomen.

We hebben uitgebreid met de accountant van gedachten gewisseld over de ‘Beleidsregel investeren met publieke middelen in private activiteiten’, die ingaat bij de verantwoording van de jaarcijfers van 2023. Deze beleidsregel levert, zoals we eerder in deze rapportage ook beschreven, veel onduidelijkheden op, we waren daarom blij om te horen dat de accountant zitting heeft in een werkgroep die samen met het ministerie van OCW de consequenties van de beleidsregel nader bekijkt en probeert te verhelderen. In december hebben we ons laten bijpraten over de stand van zaken. Voor 2023 zijn de kaders voor de accountant nu helder, maar voor de jaren daarna zijn er nog veel vraagtekens. We blijven hierover met de accountant in gesprek.

Ook hebben we met de accountant diens advies besproken om te gaan toewerken naar een duurzaamheidsverslaggeving in het jaarverslag. Dit is voor private organisaties reeds verplicht, maar nog niet voor onderwijsinstellingen. De verwachting is echter dat dit in de toekomst ook voor de publieke sector een verplichting zal worden. De accountant adviseert te gaan werken met het ESG-model (Environment, Social, Governance), dat een gebruikelijk format is in de private sector. Het college van bestuur heeft ons toegezegd hiermee in 2024 een start te maken. Wij zullen dit onderwerp op de agenda van onze overleggen met het college houden.

Op verzoek van de accountant heeft de AHK een frauderisico-rapportage gemaakt en voorgelegd aan de auditcommissie van de Raad van Toezicht. Net als de duurzaamheidsrapportage is dit (nog) geen verplichting voor onderwijsinstellingen. Gezien het grote belang dat er in de buitenwereld aan wordt gehecht heeft de accountant echter geadviseerd om vooruitlopend op mogelijke regelgeving alvast een diepgravende rapportage op te stellen. Wij hebben hier met interesse kennis van genomen en gezien dat er op dit moment geen bijzonder zaken zijn waaraan extra aandacht moet worden besteed.

In het najaar hebben we in aanwezigheid van de accountant en het college van bestuur het controleplan en de interim-bevindingen 2023 besproken. Tot onze tevredenheid is de accountant positief over de manier waarop de AHK aan de interne beheersing werkt en gestelde ambities realiseert. De accountant heeft de AHK geadviseerd scherp te blijven op ontwikkelingen rondom cybersecurity, het dossier publiek-privaat en de duurzaamheidsverslaglegging. Wij onderschrijven deze speerpunten.

Met het college van bestuur hebben we onder meer de risicokaart 2023, de lange termijn financiële risico’s van de AHK en de lange termijn liquiditeitenplanning besproken. Wij hebben na positief advies van de hogeschoolraad de AHK-begroting voor 2024 goedgekeurd en we zijn geïnformeerd over de instemming van de hogeschoolraad met de hoofdlijnen voor de begroting. Met betrekking tot de deelbegrotingen van academies die negatief uitkomen, heeft het college van bestuur ons toegelicht dat de risico’s hierbij verantwoord zijn en dat er in goede samenspraak met de directeuren van de academies wordt toegewerkt naar een strengere begrotingsdiscipline.

De lange termijn liquiditeitenplanning ziet er solide uit en leidt bij ons niet tot zorgen. Wel kunnen we ons voorstellen dat de uitvoeringsagenda van het strategisch plan en de kosten die daarmee gemoeid zijn in de toekomst van invloed zijn op de liquiditeitenplanning. De financiële situatie van de AHK is echter robuust en de interne beheersing is goed, waardoor wij niet voorzien dat dit tot problemen gaat leiden.

Medio 2022 hebben we besloten om, bij afloop van de samenwerking met de huidige accountant, de procedure voor een nieuwe accountant aan te besteden. Deze procedure is in 2023 in afstemming met het college van bestuur in gang gezet. Vanuit de raad van toezicht is dhr. Pijlman toegetreden tot de beoordelingscommissie. 
Uitgangspunt bij de aanbesteding was dat de toekomstige partij dit kan leveren tegen gelijkblijvende of lagere kosten, met behoud van de huidige kwaliteit. Na een zorgvuldig beoordelingsproces, waarin we binnen het beoordelingsteam op een prettige manier hebben samengewerkt met de vanuit de AHK betrokken medewerkers, is de huidige accountant PricewaterhouseCoopers N.V. (PwC) als winnaar naar voren gekomen. De Auditcommissie heeft ons naar aanleiding daarvan geadviseerd om PwC het contract te gunnen, en aldus hebben we besloten. Ten behoeve van het waarborgen van de onafhankelijkheid van de accountant, zal PwC vanaf de nieuwe contractperiode met een nieuw team de accountantscontrole verzorgen. 

Wij hebben kunnen constateren dat de middelen die de AHK in 2022 heeft ontvangen in het kader van het Nationaal Plan Onderwijs (NPO), ook in 2023 conform de bedoeling en in goed overleg met de medezeggenschap zijn ingezet voor het wegwerken van studieachterstanden en het verlichten van covid-gerelateerde problemen op het gebied van studentenwelzijn. De middelen zijn in 2022 en 2023 vrijwel geheel aangewend, waardoor ze nagenoeg geen rol meer spelen in de begroting van 2024.

Ook in 2023 zijn we op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen rondom de kwaliteitsafspraken. Hoewel al in 2022 door de minister is bevestigd dat de middelen voor de kwaliteitsafspraken een structureel karakter hebben en ze ook zijn opgenomen in het Bestuursakkoord hoger onderwijs 2022, was er eind 2023 toch nog onduidelijkheid over of ze inderdaad structureel zijn. Op dit moment is het uitgangspunt dat de hogescholen in 2025 hetzelfde bedrag ontvangen als in 2024. Omdat de middelen een belangrijke bijdrage leveren aan de versterking van het onderwijs en ook als zodanig een wezenlijk deel uitmaken van de begroting, blijven we de ontwikkelingen hieromtrent nauwgezet volgen.
Het college van bestuur heeft ons geïnformeerd over de evaluatie die in het najaar van 2024 wordt uitgevoerd van de gehele periode waarin de middelen uit de kwaliteitsafspraken zijn toegekend (2019-2024). Wij vinden het positief dat de AHK hierbij expliciet aandacht besteedt aan welke projecten geslaagd zijn en welke er eventueel zouden kunnen vervallen, zodat er ruimte ontstaat voor doorontwikkelingen in volgende jaren. Ook hebben we kunnen constateren dat de AHK duidelijk belang hecht aan de rol die de medezeggenschap heeft en mogelijk zal blijven houden rondom dit onderwerp. Dat juichen we toe.

Via de huisvestingscommissie en de auditcommissie zijn we dit jaar op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen rond de huisvesting van met name de Nationale Balletacademie en een deel van het Conservatorium van Amsterdam. 
We zijn verheugd dat de nieuwbouw van de Nationale Balletacademie voorspoedig is verlopen en dat het gebouw, ondanks een technische tegenvaller in zomer van 2023, met slechts enkele weken vertraging in het najaar van 2023 in gebruik is genomen. We hebben vernomen dat de leerlingen, studenten en docenten er met veel plezier gebruik van maken.
Via het college van bestuur worden we ook uitgebreid op de hoogte gehouden van de zoektocht naar een definitieve plek voor een dependance van het Conservatorium van Amsterdam. Het is duidelijk dat dit in een stad als Amsterdam geen gemakkelijke opgave is.

Aandacht voor sociale veiligheid blijft onverminderd een belangrijk thema in het kunstonderwijs. Uit onze gesprekken met het college van bestuur hebben wij kunnen concluderen dat de AHK daar zeer alert op is. Met interesse volgen wij het traject rondom het Verinorm-onderzoek naar de ervaren sociale veiligheid binnen de hele AHK, dat in 2023 is uitgevoerd. Wij vinden het een goed uitgangspunt dat het college van bestuur tot dit onderzoek heeft besloten vanuit de wens een diepgaand inzicht te krijgen in de beleving van sociale veiligheid door studenten, medewerkers en alumni. Wij kijken uit naar de resultaten, die in 2024 gepresenteerd zullen worden. Tevens zijn wij verheugd dat het Conservatorium van Amsterdam is uitgenodigd om deel te nemen aan de pilot ‘Handreiking Meldingen van grensoverschrijdend gedrag op de werkvloer’ door regeringscommissaris Mariëtte Hamer.

Wij hebben met het college een ’no-surprises’ afspraak, waarbij het college de voorzitter van de raad van toezicht vertrouwelijk informeert bij (publiciteitsgevoelige) incidenten. De voorzitter van de raad van toezicht is door de raad gemandateerd om een besluit te nemen ten aanzien van de noodzaak en tijdstip om de overige leden van de raad te informeren. Deze interne afspraken worden jaarlijks door de voorzitter van de raad geëvalueerd en herbevestigd.

Met tevredenheid zien we dat de AHK op verschillende manieren aandacht aan sociale veiligheid besteedt in professionaliseringstrajecten, bijvoorbeeld in de training sociale veiligheid en omgangsvormen voor leidinggevenden. We vinden het belangrijk dat aandacht voor sociale veiligheid een vast onderdeel is geworden didactische trainingen voor docenten en verwachten dat dit met de oprichting van het Centre for Teaching and Learning in 2024 een nog structurelere plek krijgt in de bijscholing van álle docenten, ongeacht de aanstellingsomvang.

Diversiteit en inclusie zijn door het college van bestuur in het nieuwe strategische plan 2024-2029 wederom benoemd tot speerpunt. Dit onderschrijven wij van harte, omdat het werken aan een diverse en inclusieve hogeschool nooit af is. Wij blijven met het college van bestuur regelmatig het gesprek voeren over de manieren waarop de diversiteit en toegankelijkheid van de hogeschool bevorderd kan worden.

Jaarlijks organiseert het college van bestuur een zogeheten academiedag voor de raad van toezicht. In 2022 heeft het cvb een zeer uitgebreide dag georganiseerd rond het thema inclusie en diversiteit. Deze dag werd verzorgd door afvaardigingen van alle academies en leidde tot veel informatieve gesprekken die ons een goed inzicht hebben gegeven. In 2023 heeft het cvb ons – met het oog op de werkdruk – de keuze gegeven tot een academiedag op kleinere schaal in 2023 of een uitgebreide academiedag over het thema duurzaamheid in 2024. Wij hebben voor het laatste gekozen. 

De reguliere vergaderingen van de raad van toezicht met het college van bestuur worden voorafgegaan door een besloten vergadering van de raad van toezicht. In deze besloten vergaderingen stonden in 2023 onder meer de volgende onderwerpen op de agenda. 

• De werkdruk van het college van bestuur;
• De invulling van vacante plaatsen binnen de raad van toezicht;
• De benoeming van twee nieuwe leden voor de raad; 
• De vaststelling van de profielen voor twee nieuwe leden voor de raad;
• De voortgang wervingstrajecten door de benoemingsadviescommissie; 
• De verdeling van de rollen van de leden van de raad binnen de commissies;
• De jaarlijkse evaluatie van de leden van het college van bestuur; 
• Het remuneratierapport 2022/2023;
• De uitkomsten van de zelfevaluatie van de raad in 2023;
• De invulling van de zetel van de raad in de jury van de AHK Eindwerkprijs 2023;
• De terugkoppeling van het besloten overleg met de delegatie van de hogeschoolraad; 
• De vaststelling van de verslagen van de besloten rvt-vergaderingen; 
• De verslagen van de besloten overleggen tussen auditcommissie en accountant.

Conform de Wet op het hoger onderwijs en ons interne Raad van Toezicht-reglement hebben wij tweemaal per jaar een besloten overleg met de medezeggenschap. Daarbij spreekt een delegatie van de raad van toezicht met een delegatie van de hogeschoolraad. Het is een overleg zonder agenda en zonder notulen waarbij een vrije uitwisseling plaatsvindt rond de vraag of de medezeggenschap voldoende in staat wordt gesteld om vrijelijk zijn rol te vervullen binnen de hogeschool. In 2023 wisselden de Raad van Toezicht en de hogeschoolraad onder andere van gedachten over de begroting voor 2024, het stimuleren van de betrokkenheid bij de medezeggenschap en de opzet van de uitvoeringsagenda van het strategisch plan. Deze gesprekken zijn prettig en constructief en wij hebben kunnen constateren dat de medezeggenschap niet wordt gehinderd bij het uitoefenen van zijn taken. De communicatie tussen de hogeschoolraad en het college van bestuur is goed. 

Eens per jaar is een vertegenwoordiging van de raad van toezicht als toehoorder aanwezig bij een vergadering van het college van bestuur met hogeschoolraad. In 2023 was onze indruk van deze vergadering positief.  

De voorzitter van de raad van toezicht is, met instemming van het college van bestuur, door de raad gemandateerd om eenmaal per jaar individuele gesprekken te voeren met de academiedirecteuren, buiten de aanwezigheid van het college van bestuur. De voorzitter brengt naderhand verslag uit aan de raad van toezicht en signaleert eventuele knelpunten bij de raad en bij het college van bestuur. Deze gesprekken hebben ook in 2023 plaatsgevonden. De gesprekken waren positief en hebben geen knelpunten opgeleverd. 

Het eerder uitgestelde gesprek van een delegatie van de raad van toezicht met enkele externe stakeholders heeft plaatsgevonden in 2023. Het was een informatief en prettig gesprek, maar om agendatechnische redenen waren niet alle genodigden aanwezig. De RvT gaat de wijze waarop hij vorm wil geven aan het horizontaal toezicht evalueren.

Conform de branchecode goed bestuur hogescholen organiseren wij jaarlijks een scholingsbijeenkomst en een besloten zelfevaluatie. De scholingsbijeenkomst vond in 2023 plaats in aanwezigheid van het college van bestuur en had als onderwerp ‘strategisch partnerschap’. Onder leiding van prof. dr. ir. Rienk Goodijk spraken we over de relatie tussen het college en de raad als een strategisch partnerschap en de inhoudelijke invulling daarvan. Ook spraken we over de netwerkrol van de Raad van Toezicht en over de informatiebehoefte van de raad om de toezichthoudende taken goed uit te kunnen voeren. Het was een goede bijeenkomst, waarbij het feit dat we deze samen met het college van bestuur hielden, een meerwaarde opleverde.

De zelfevaluatie vindt eens per drie jaar plaats onder externe begeleiding en betreft zowel de evaluatie van de raad als geheel als van de individuele leden. De zelfevaluatie van 2023 heeft plaatsgevonden onder externe leiding. Door agenda-technische uitdagingen moest de oorspronkelijke datum in oktober 2023 verschoven worden. De zelfevaluatie vond daarom pas plaats in januari 2024.
Onder leiding van Marilieke Engbers zijn we deze dag uitgebreid met elkaar in gesprek gegaan over het paradigma van waaruit elk lid van de raad zijn toezichthoudende functie uitvoert. Ook hebben we onderzocht of er binnen de raad voldoende diversiteit is tussen ‘gezond wantrouwen’ en vertrouwen, wat beiden nodig is voor een goede manier van toezichthouden. Onze conclusie is dat er binnen de raad een mooie mix is van leden die het toezichthouden benaderen vanuit controlerend perspectief en leden die het toezichthouden benaderen vanuit een adviserend perspectief. Wij ervaren in onze relatie met het college van bestuur een wederzijdse open en respectvolle houding, waardoor we elkaar kritisch kunnen bevragen en feedback kunnen geven. In onze ogen zijn we goed toegerust om onze toezichthoudende taak uit te voeren en krijgen we voldoende ruimte om dat te doen.

De auditcommissie is in 2023 viermaal bijeengeweest. Belangrijke zaken die we in de auditcommissie bespraken waren het dossier publiek-privaat, het aanbestedingstraject voor de nieuwe accountant, frauderisico en cybersecurity. Deze onderwerpen zijn reeds elders in deze rapportage toegelicht.

De auditcommissie heeft in 2023 positief advies uitgebracht ten behoeve van goedkeuring door de raad van toezicht van het bestuursverslag en de geconsolideerde jaarrekening 2022, en ten aanzien van de begroting 2024. Daarnaast heeft de auditcommissie de raad van toezicht geadviseerd over onder meer de kaderbrief en de hoofdlijnen voor de begroting 2023, de interne middelenverdeling, het dashboard cybersecurity, de risicokaart, de risicoparagraaf voor het jaarverslag, de voortgangsrapportage besteding NPO-middelen, de kwaliteitsmiddelen, de lange termijn liquiditeitenplanning en het concept accountantsverslag. 

De auditcommissie heeft eenmaal buiten aanwezigheid van het college van bestuur met de accountant gesproken. Hier zijn geen bijzonderheden uit naar voren gekomen. Voorheen sprak de auditcommissie twee keer jaar met de accountant buiten aanwezigheid van het college. De auditcommissie heeft echter ervaren dat een keer per jaar, bij de presentatie van de jaarstukken, voldoende is. De Raad van Toezicht en de accountant kunnen zich hierin vinden.

De huisvestingscommissie heeft in 2023 eenmaal vergaderd. We hebben het hierbij met name gehad over de huisvestingsbehoefte van het Conservatorium van Amsterdam. Na het stopzetten in 2022 van het project nieuwbouw conservatorium in het Beatrixpark heeft de AHK een nieuwe huurovereenkomst kunnen sluiten met de Q Factory, waar de popafdeling al jaren onderdak heeft. Hierdoor is huisvesting op de middellange termijn in ieder geval verzekerd. De zoektocht naar een eventuele eigen locatie is, gezien de uitdagende vastgoedmarkt in Amsterdam, niet gemakkelijk.

Des te verheugender is het feit dat de Nationale Balletacademie na een zoektocht van bijna 15 jaar een nieuw onderkomen heeft, dat voldoet aan alle actuele eisen en dat is gerealiseerd binnen het daartoe beschikbaar gestelde budget. We zijn gedurende het jaar door het college van bestuur goed op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen rondom de nieuwbouw, die overigens niet in eigendom is, maar waarvoor de AHK een lange termijn huurovereenkomst heeft gesloten. 

De O&O-commissie is in 2023 tweemaal bijeengeweest. We hebben ons in een van de vergaderingen op de hoogte laten stellen van de ontwikkelingen rondom de duurzame vestiging van de AHK op het Marineterrein, het kennisinnovatiedistrict van Amsterdam. In dit gebied moet na de herontwikkeling 40% van de ruimte bestemd zijn voor wonen, 40% voor werken en 20% voor leren. We zien dat de AHK hard samenwerkt met de andere onderwijsinstellingen op het terrein, AMS Institute en CODAM, in een open kenniscoalitie (waarbij ook andere onderwijsinstellingen zich kunnen aansluiten) om samen met het Rijksvastgoedbedrijf, Defensie en Bureau Marineterrein te onderzoeken hoe die leerfunctie ingevuld kan worden. Wij onderschrijven de ambitie van de AHK om bij te dragen aan een betekenisvolle invulling van dit deel van het terrein voor het onderwijs, de stad en de samenleving. Tevens zien we dat een duurzame vestiging van de AHK op het Marineterrein sterk kan bijdragen aan de ambitie van de AHK om meer mogelijkheden te creëren voor interdisciplinair werken en leren. Daarvoor is een uitgesproken behoefte bij studenten en docenten.

Tevens hebben we uitgebreid stilgestaan bij de actuele ontwikkelingen op het gebied van studentenwelzijn (zie daarvoor de paragraaf Studentenwelzijn elders in deze rapportage). Ook kregen we een interessante toelichting op het Thematic Collaboration Programma van de lectoraten van de AHK, waarbij de verschillende onderzoeksgroepen vanuit hun eigen discipline thematisch met elkaar samenwerken op drie thema’s: Regeneration & Climate, Social Engagement en Ways of Knowing. We vinden het interessant om te zien hoe de lectoraten steeds meer de samenwerking met elkaar opzoeken.

Naast deze onderwerpen heeft de O&O-commissie zich onder andere gebogen over de evaluatie van de kwaliteitsafspraken en over het rapport ‘Focus op Professie’ van de Commissie Positionering hoger beroepsonderwijs. Bij dit laatste onderwerp stonden we uitgebreid stil bij de relatie tussen de AHK en de arbeidsmarkt.

De remuneratiecommissie is in 2023 vier keer bijeengeweest. De commissie heeft vergaderd en de raad van toezicht geadviseerd over onder meer de volgende onderwerpen. 

• Remuneratierapport 2022-2023;
• Evaluatie leden van het college van bestuur; 
• Arbeidsvoorwaarden college van bestuur; 
• Hoogte bezoldiging college van bestuur, mede met het oog op de WNT. 

Waar nodig heeft tussentijds overleg plaatsgehad tussen de leden van de remuneratiecommissie, of tussen de voorzitter van de remuneratiecommissie en/of de voorzitter van de raad van toezicht en (een lid van) het college van bestuur. 

Naar aanleiding van de evaluatie van de leden van het college van bestuur heeft de raad van toezicht zijn grote waardering uitgesproken voor de wijze waarop het college leiding geeft aan de hogeschool, in het bijzonder aan de diverse en soms complexe directiewisselingen. 

Begin 2023 heeft de raad van toezicht twee nieuwe leden benoemd in verband met het vertrek van de leden Monzón en Van Maanen. Een van de twee nieuwe leden kon uiteindelijk door omstandigheden niet toetreden. Omdat de raad met vijf leden aan het minimum aantal leden zit, hebben we besloten opnieuw een zesde lid te werven en direct ook de werving van een zevende lid ter hand te nemen. Hiervoor is in het najaar van 2023 een tijdelijke benoemingsadviescommissie (BAC) ingericht. Conform het remuneratiereglement bestaat deze commissie uit de leden van de remuneratiecommissie en een of meer leden van de raad van toezicht. De BAC wordt voorgezeten door de voorzitter van de remuneratiecommissie en heeft in het najaar van 2023 de profielen voor de nieuwe leden aan de raad voorgelegd. Deze zijn door de raad van toezicht na positief advies van de hogeschoolraad vastgesteld. De openbare werving onder begeleiding van een wervingsbureau is eind 2023 van start gegaan. De benoemingen vinden plaats in het voorjaar van 2024.

• Jan Anthonie Bruijn – voorzitter 
• Clayde Menso – vicevoorzitter 
• Edwin van Huis
• Amber Kortzorg
• Henk Pijlman (vanaf 6 maart 2023)
• Tamara Monzón (tot 25 maart 2023)
• Paul van Maanen (tot 25 maart 2023)

• Tamara Monzón – voorzitter (tot 25 maart 2023) 
• Paul van Maanen (tot 25 maart 2023)
• Edwin van Huis (waarnemend voorzitter vanaf 25 maart 2023)
• Amber Kortzorg

• Edwin van Huis - voorzitter
• Henk Pijlman

• Paul van Maanen – voorzitter (tot 25 maart 2023)
• Amber Kortzorg – voorzitter (vanaf 25 maart 2023)
• Jan Anthonie Bruijn 
• Henk Pijlman

• Clayde Menso – voorzitter 
• Jan Anthonie Bruijn 

• Clayde Menso – voorzitter 
• Jan Anthonie Bruijn 
• Amber Kortzorg 

• Roos Eijsten

Hoofdfunctie 
Hoogleraar Immunopathologie, in het bijzonder van de nier, sectiehoofd en groepsleider onderzoeksgroep Immunopathologie LUMC, Universiteit Leiden

Nevenfuncties

• Lid Comité van Aanbeveling XXIIe Lustrum Rotterdamse Studentensociëteit Hermes
• Lid Comité van Aanbeveling Le Cercle Cigogne 
• Lid Comité van Aanbeveling 450 jaar 3 October Vereeniging Leiden 
• Lid Comité van Aanbeveling Matthäus Passion Delft 
• Lid De Singer Tafel 
• Lid Comité van Aanbeveling Leo Smit Stichting 
• Lid Comité van Aanbeveling De Westerkerk Cultuurcentrum Enkhuizen 
• Lid Comité van Aanbeveling Stichting Socrates Leiden 
• Lid Hoogeschoolraad Erasmus Trustfonds 
• Lid Comité van Aanbeveling Model European Parliament Nederland
• Lid Raad van Advies Carnegie Stichting 
• Lid Comité van Aanbeveling Breakfast to Share
• Lid Raad van Advies Stichting Blikverruimers 
• Lid Comité van Aanbeveling Stichting Cathedral Organ Leiden

Hoofdfunctie
Directeur Internationaal Theater Amsterdam (ITA)

Nevenfuncties 

• Lid Raad van Toezicht AVROTROS
• Vicevoorzitter bestuur Jeugdfonds Sport & Cultuur Amsterdam
• Lid van de Academie de Gouden Ganzeveer

Hoofdfunctie 
Algemeen directeur Naturalis

Nevenfuncties 

• Lid Raad van Commissarissen SURF
• Voorzitter bestuur CETAF
• Lid bestuur International Barcode of Life
• Medebestuurder Japanmuseum Het Sieboldhuis

Hoofdfunctie 
Presentator en journalist

Nevenfuncties
-  

Hoofdfunctie
Senator Eerste Kamer der Staten-Generaal (tot 13 juni 2023)

Nevenfuncties

• Voorzitter raad van toezicht van Streekziekenhuis Koningin Beatrix 
• Voorzitter raad van commissarissen van Waterleidingmaatschappij Drenthe
• Lid bestuur van coöperatie De Monnik (Schiermonnikoog)
• Voorzitter Referendum Commissie Provincie Groningen

Hoofdfunctie 
Eigenaar Momoco MMR

Nevenfuncties

• RvC, Vicevoorzitter Assurant Europe
• RvC, Vicevoorzitter Uber Payments
• RvC, lid CED
• RvC, lid Cardano Development 

Hoofdfunctie 
Zelfstandig adviseur, interim-manager en coach

Nevenfuncties 

• Voorzitter raad van toezicht Leo Kanner Onderwijsgroep
• Lid programmaraad Vilans
• Lid commissie topsportinfrastructuur NOC*NSF
• Lid accreditatiecommissie Topsportcentra TeamNL
• Coach (Intercoach Den Haag)